Unieke medische ruimtevaartproef in zwembad Nijmegen: Veilige luchtwegen in gewichtloosheid
09-07-2026
(MK) NIJMEGEN – Op zondag 7 juli vond in Zwembad Dukenburg in Nijmegen een bijzondere medische ruimtevaartsimulatie plaats. De bekende Nederlandse astronaut André Kuipers en een Oostenrijkse collega astronaut Carmen Possnig voerden onder water succesvol een chirurgische noodluchtweg procedure uit op een medische oefenpop (mannequin). De proef is een belangrijke stap in de voorbereiding op toekomstige langdurige en grootschalige bemande ruimtevluchten.

Naarmate de mensheid zich voorbereidt op langere missies in de ruimte, zoals bemande reizen naar Mars, stijgt ook de noodzaak voor complexere medische ingrepen buiten de Aarde. Omstandigheden zoals, gewichtloosheid, extreme straling en isolatie brengen extra gezondheidsrisico’s met zich mee. Het uitvoeren van een spoedeisende ingreep aan de luchtwegen is op aarde al complex, maar in de gewichtloosheid (microzwaartekracht) van de ruimte brengt dit unieke uitdagingen met zich mee.
Trainen in gesimuleerde gewichtloosheid
Om dit proces in kaart te brengen, doken André Kuipers en zijn Oostenrijkse collega het water in. De onderwateromgeving in Nijmegen werd specifiek ingezet om de omstandigheden van gewichtloosheid zo realistisch mogelijk te simuleren. Onder deze omstandigheden trainden zij het uitvoeren van een zogenaamde chirurgische noodluchtweg (coniotomie) op een mannequin. In september van dit jaar zullen de twee astronauten het protocol uitvoeren tijdens een paraboolvlucht om de procedure in echte gewichtloosheid te valideren.

Onderdeel van baanbrekend promotieonderzoek
De praktijktest is onderdeel van het promotieonderzoek van arts-onderzoeker Konstantinos (Stan) Vergos. Zijn onderzoek richt zich op de medische en chirurgische uitdagingen tijdens bemande ruimtevluchten. Het project wordt begeleid door KNO-arts in opleiding en promovendus Daan van den Nieuwenhof en promotor dr. Frank van den Hoogen, tevens hoofd-halschirurg in het Radboudumc. Dit project is mede mogelijk gemaakt door een samenwerking met de Nederlandse Lucht en Ruimtevaartorganisatie (NLR), Vaillant fonds en het Prof. J. Jongbloedfonds.
Met de succesvolle afronding van deze proef zetten de onderzoekers een concrete stap in de ontwikkeling van nieuwe medische protocollen voor de bemande ruimtevaart.