Oorsmeer
Deze pagina heeft tot doel u informatie te geven over oorsmeer. De tekst is bedoeld als ondersteuning van het consult door de arts (KNO-arts, maar ook huisarts) en dient niet als vervanging van een consult. Bedenk bij het lezen dat uw gezondheidssituatie anders kan zijn dan in de tekst wordt beschreven.
Inleiding
Oorsmeer, veel mensen vinden het vies maar toch heeft het een functie. Oorsmeer is namelijk belangrijk voor het beschermen van de gehoorgang tegen onder andere uitdroging, vocht, vuil en bacteriën doordat het een beschermlaag vormt in de gehoorgang. Oorsmeer wordt gemaakt door oorsmeerkliertjes en vormt een mengsel met talg, huidschilfers en haartjes. Het kan hard of zacht zijn van consistentie.
“Wist je dat? Veel aandoeningen hebben ook een medische term, de medische term van oorsmeer is cerumen. Het verwijderen van oorsmeer uit je oor door de KNO-arts wordt bijzonder genoeg oortoilet genoemd “

Problemen met oorsmeer
Normaal gesproken reinigt de gehoorgang zichzelf van te veel oorsmeer door onder andere indikking van oorsmeer, bewegingen van het kaakgewricht en reguliere lichaamshygiëne zoals douchen en je gezicht wassen. Er zijn echter bepaalde omstandigheden waarin de gehoorgang zichzelf minder goed kan reinigen doordat de balans van aanmaak en afvoer verstoord is, zoals:
- Het hebben van een smalle gehoorgang,
- Het regelmatig dragen van hoortoestellen of oordoppen (door manipulatie van de gehoorgang krijg je stimulatie van oorsmeer naast het feit dat oorsmeer dan dieper de gehoorgang in wordt geduwd)
- Ouderdom (waarbij oorsmeer sneller indikt)
- Overmatige haargroei in de gehoorgang
- Bepaalde ziektes zoals psoriasis of suikerziekte
Klachten
Als er te veel oorsmeer ophoopt in de gehoorgang dan kan dat verschillende klachten geven zoals:
- Gehoorverlies, door dicht zitten van het oor
- Jeuk
- Drukkend gevoel of krakend geluid
- Oorsuizen of bonzen (tinnitus)
- Gehoorgangontsteking met hierdoor pijn en soms een loopoor.
- Duizeligheid
Oorsmeer verwijderen
Oorsmeer verwijderen? Dan gebruik je toch gewoon een wattenstaafje, die zijn daar toch voor bedoeld? Toch is dat niet verstandig. Wanneer je met een wattenstaafje probeert oorsmeer te verwijderen kan je het juist dieper in de gehoorgang duwen waardoor het tegen het trommelvlies aankomt en nog meer klachten kan geven en het lastiger is om te verwijderen. Daarnaast kan het de kwetsbare huid van de gehoorgang beschadigen en daarmee ontstekingen veroorzaken. Tot slot is het schoonmaken van de gehoorgang een vorm van manipulatie, net als het dragen van hoortoestellen, waarmee je juist oorsmeer productie kan stimuleren. Je kan dus beter oorsmeer gewoon laten zitten.
Het schoonmaken van oren kan je beter aan een arts overlaten. Een huisarts kan het oor uitspuiten met schoon lauwwarm water. Eventueel kan je dit ook zelf proberen te doen onder de douche. Er zijn echter een aantal redenen waarom je je oren beter niet kan laten uitspuiten. Bijvoorbeeld na of tijdens een gehoorgangontsteking, na een ooroperatie, tijdens een loopoor of wanneer je een gaatje of buisjes hebt in je trommelvlies. Dan kan een KNO-arts beter het oor schoonmaken. Die heeft daarvoor een microscoop en verschillende instrumenten zoals een zuigertje, haakje, tangetje of lisje.
Voorkomen
Helaas zijn er geen manieren waarmee je dichtzitten van je oren door oorsmeer kan voorkomen. Je hebt er inmiddels zelf weinig invloed op of je oordopjes of hoortoestellen moet dragen, en je hebt geen invloed op de hoeveelheid oorsmeer die wordt geproduceerd. Je zou wel het dagen van oordoppen kunnen beperken tot de momenten dat je ze echt nodig hebt.
Ondanks dat je zelf niet zo veel kan doen om oorsmeer te voorkomen kan je wel je KNO-arts een handje helpen mocht je vaak moeten komen voor het verwijderen van oorsmeer. Mocht je vaak last hebben van hard oorsmeer kan je enkele dagen voordat je naar de KNO-arts gaat beginnen met het druppelen van enkele druppels olie (bijvoorbeeld sla-olie, olijfolie of baby-olie) in de gehoorgang, dan kan je arts de gehoorgang makkelijker reinigen. Er bestaan ook commerciële oorsmeeroplosser maar die zijn niet wetenschappelijk bewezen effectiever dan reguliere olie. Soms wordt het oorsmeer al zo veel soepeler door het druppelen dat het de gehoorgang het uiteindelijk wel lukt om zichzelf weer te reinigen.
Mocht je smalle gehoorgangen hebben en zeer regelmatig de oren moeten laten schoonmaken dan kan je bij je KNO-arts informeren of het voor jou een optie is om de gehoorgang te verwijden (meatoplastiek). In de meeste gevallen kan dat met een vrij simpele operatie, soms is daar echter een meer ingewikkelde operatie voor nodig. Dan is het belangrijk dat je samen met je KNO-arts een afweging maakt tussen de voor- en nadelen van zo een operatie.
Slotwoord
Het is niet mogelijk om op deze voorlichtingspagina alle details van oorsmeer te beschrijven (zie ook de tekst op de introductiepagina).
Het internet kan de individuele patiënt meestal niet volledig informeren, omdat er veel, soms tegenstrijdige, informatie kan worden gevonden. Wij raden u daarom aan al uw vragen aan uw behandelend arts te stellen, zodat – op uw persoonlijke situatie – gerichte adviezen en antwoorden kunnen volgen.
Het kan zijn, dat u ondanks de uitleg van uw KNO-arts nog vragen heeft of dat u meer informatie wilt. Aarzel dan niet contact op te nemen met uw KNO-arts en om nadere uitleg te vragen. Aan dat verzoek zal graag worden voldaan.
De auteursrechten op de door Medical Visuals vervaardigde illustraties die zijn opgenomen op deze website berusten bij Medical Visuals. Gebruik van deze illustraties door leden van de NVKNO of derden is aan voorwaarden onderhevig. Voor meer informatie kunt u zich wenden tot Medical Visuals (maartje@medicalvisuals.nl).