Klachten van de buis van Eustachius: open of dicht
Deze pagina heeft tot doel u informatie te geven over klachten van de buis van Eustachius. De tekst is bedoeld als ondersteuning van het consult door de arts (KNO-, maar ook huisarts) en dient niet als vervanging van een consult. Bedenk bij het lezen dat uw gezondheidssituatie anders kan zijn dan in de tekst wordt beschreven.
Inleiding
De buis van Eustachius is de verbindingsbuis tussen het middenoor en de neus-keelholte. Hij is zo’n 3 à 4 centimeter lang. Normaliter is de buis van Eustachius gesloten, enkel bij bewegingen als slikken, gapen en klaren gaat hij open.
De buis van Eustachius moet ervoor zorgen dat de druk in het middenoor gelijk is aan de buitenlucht waardoor het trommelvlies in zijn normale (kegelvormige) stand staat.
De buis van Eustachius bestaat uit elastisch kraakbeen met flexibele wanden. De binnenwand is bekleed met slijmvlies, waardoor deze ook betrokken kan zijn bij een verkoudheid of allergie; dan functioneert de buis minder goed waardoor er vaak een onderdruk en vochtophoping in het middenoor ontstaat ontstaan.
Het oor is globaal onder te verdelen in:
- de uitwendige gehoorgang (2);
- het trommelvlies (3) met daarachter het middenoor (4). Hierin bevinden zich de drie gehoorbeentjes (6, 7 en 8). Via de buis van Eustachius (5) staat het middenoor in verbinding met de neus-keelholte;
- het eigenlijke gehoororgaan, ook wel het slakkenhuis (9) genoemd.
Het middenoor is onder normale omstandigheden gevuld met lucht, die dezelfde druk heeft als de buitenlucht. De druk wordt gehandhaafd via de buis van Eustachius. Waarom de buis van Eustachius, vooral op jonge leeftijd, vaak niet goed werkt, is niet precies bekend. Aangenomen wordt dat hij wat horizontaler ligt dan op oudere leeftijd.
Voorkomen
Een niet goed functionerende buis van Eustachius wordt ookwel tuba dysfunctie genoemd Het kan diverse klachten geven, voorbeelden worden hieronder beschreven. Ze komen veel voor, maar door de grote diversiteit aan klachten, zijn geen percentages te benoemen.
Een openstaande buis van Eustachius komt minder frequent voor en noemen we tuba aperta (Latijn voor ‘open’).
Klachten
Wanneer de buis van Eustachius niet goed functioneert, kunnen de volgende klachten ervaren worden:
- dichtklappende, krakende of klikkende oren
- een dof of verstopt gevoel in het oor
- drukgevoel in het hoofd of oor
- mild gehoorverlies (met name in de lage tonen)
- oorsuizen (tinnitus)
- oorpijn
- pijnklachten bij duiken of vliegen
- soms duizeligheid
Deze klachten kunnen continu aanwezig zijn of in perioden, bij bijvoorbeeld verkoudheden. Ook kunnen ze verergeren of alleen optreden op bepaalde momenten, zoals bij vliegen en duiken.
Oorzaak en diagnose
Dichtzittende buis van Eustachius (tuba dysfunctie)
Verkoudheid is de meest voorkomende oorzaak van een dichtzittende buis van Eustachius.
Ook allergieën, maagzuur, neuspoliepen of neusbijholteontstekingen kunnen tubadysfunctie geven. Ook verlittekening door oorontstekingen, neusamandelontstekingen of een neusamandel operatie in het verleden kunnen de functie van de buis belemmeren. Bij een eenzijdige tubadysfunctie is het belangrijk om de ingang van de buis van Eustachius te onderzoeken. Vaak wordt er geen duidelijke eenduidige oorzaak gevonden waarom de buis van Eustachius niet goed functioneert. Het kan zijn dat de bouw van de buis dan niet optimaal is, mogelijk in combinatie met een of meerdere eerdergenoemde oorzaken. Bij kinderen werkt de buis soms niet goed omdat deze meer horizontaal ligt; de klachten nemen dan vaak af vanaf het 6e-8e levensjaar.
Openstaande buis van Eustachius (tuba aperta)
De diagnose tuba aperta wordt meestal gesteld aan de hand van uw klachten, gecombineerd met onderzoek door de KNO-arts. Als de buis van Eustachius continu open staat dan beweegt uw trommelvlies mee met uw ademhaling. Dit is te zien bij ooronderzoek.
De meest voorkomende klachten van een tuba aperta zijn:
- abnormaal luid en vervormd klinken van je eigen stem (autofonie). Dat kan incidenteel of continue zijn.
- het horen van je eigen ademhaling, kauwbewegingen, luid kraken van chips of crackers
- een nasale klank: gevoel dat je eigen stem weerklinkt in de neusholte en gehemelte
- vol gevoel / dichtzittende oren
- ploppen of klikken van de oren
- tinnitus en hyperacusis (overgevoeligheid voor geluid). Soms is de tinnitus gelijk aan de hartslag
- mild gehoorverlies voor in de lage tonen
- duizeligheid bij wisselend drukgevoel in het oor
Mogelijke oorzaken van tuba aperta die zijn beschreven zijn: snel gewichtsverlies, zwangerschap, aangeboren, neurologische aandoeningen die gepaard gaan met spieratrofie, verwijderen van de neusamandel, dysfunctie van het gehemelte (zoals bij schisis) en maagzuurreflux.
Mogelijke behandeling van klachten van de buis van Eustachius
De behandeling van tubadysfunctie hangt af van de ernst van de klachten en de oorzaak. Vaak gaat tubadysfunctie vanzelf over wanneer bijvoorbeeld de verkoudheid over gaat. Als de klachten desondanks aanhouden is een goede afweging van de behandelmogelijkheden belangrijk.
- Het is van belang het slijmvlies van de neusholte zo gezond mogelijk te houden, zodat het slijmvlies van de buis van Eustachius minder zwelt. Uw arts geeft u vaak een neusspray die ontstekingen remt (corticosteroïd neusspray). Ook kan het helpen de neus te spoelen met zout water (zie ook spoelinstructies).
Heeft u allergieën? Dan is het belangrijk de allergieën optimaal te behandelen.
- Vermijd irritantia die u inademt zoals sigarettenrook of chemische stoffen, die irriteren het slijmvlies van de neusholte en van de buis van Eustachius.
- Doorprikken van het trommelvlies of het plaatsen van een trommelvliesbuisje geeft in enkele gevallen verlichting van de klachten.
Trommelvliesbuisje
Soms prikt de kno-arts een trommelvlies door of plaatst een trommelvliesbuisje om zo de druk in het middenoor te egaliseren (gelijk te krijgen aan) de buitenlucht. Dit doet de kno-arts vaak pas als de klachten zodanig zijn dat het functioneren in het dagelijks leven ernstig belemmerd worden. Vaak ziet de kno-arts dan blijvend vocht achter het trommelvlies of veranderingen in de vorm van het trommelvlies. Hierbij zal uw KNO-arts een afweging met u maken ten aanzien van de voor- en nadelen. Wanneer u beroepsmatig vliegt, of wanneer u ernstig gehoorverlies heeft zal een andere afweging gemaakt worden, dan wanneer u af en toe last heeft van druk of kraken.
Een buisje heeft ook nadelen zoals risico op infecties, een blijvend gaatje in het trommelvlies en geeft beperkingen met watercontact. De mate van klachten moet dus opwegen tegen de eventuele nadelen.
Helaas werkt een buisje niet bij iedereen; ook met een buisje en een adequate druk in het oor kunnen mensen toch blijvende klachten ervaren vergelijkbaar met de situatie voor het buisje.
Er is geen alternatief om de functie van de buis van Eustachius te verbeteren. Verwijden, sonderen of afsluiten van deze buis is niet mogelijk en effectief gebleken. Ook zijn er geen adequate behandelingen voor een tuba aperta bekend.
Verwacht beloop in de tijd
Omdat de oorzaak van een niet goed functionerende buis van Eustachius vaak verkoudheid of allergie is, gaan veel klachten over zodra dit onder controle is.
Voor alle andere oorzaken en het verwacht beloop in de tijd, zal uw KNO-arts met u bespreken. Dit hangt natuurlijk ook af van het resultaat van onderzoek en de hierboven beschreven behandelingen. Sommige mensen zijn door de behandelingen geholpen. Echter, er is ook een groep patiënten die met hun klacht zullen moeten leren leven.
Slotwoord
Het is niet mogelijk om op deze voorlichtingspagina alle details van tubadysfunctie te beschrijven (zie ook de tekst op de introductiepagina).
Het kan zijn, dat u ondanks de uitleg van uw KNO-arts nog vragen heeft of dat u meer informatie wilt. Aarzel dan niet contact op te nemen met uw KNO-arts en om nadere uitleg te vragen.
Aan dat verzoek zal graag worden voldaan.
