Otitis media met effusie
Deze pagina heeft tot doel u informatie te geven over otitis media met effusie (OME). De tekst is bedoeld als ondersteuning van het consult door de arts (KNO-, maar ook huisarts) en dient niet als vervanging van een consult. Bedenk bij het lezen dat uw gezondheidssituatie anders kan zijn dan in de tekst wordt beschreven.
Inleiding
Otitis media met effusie (OME) wordt ook wel slijmoor, lijmoor of glue oor genoemd. Om te begrijpen wat een OME is, is het zinvol om in het kort de anatomie van het menselijk hoororgaan te bespreken.
Achter het trommelvlies (3) ligt het middenoor (4). Onder normale omstandigheden is het middenoor gevuld met lucht. De buis van Eustachius (5) is de verbinding tussen de keel en het middenoor (4). De buis van Eustachius zorgt ervoor dat de luchtdruk aan beide kanten van het trommelvlies gelijk blijft. Wanneer de buis van Eustachius niet goed werkt, kan in het middenoor onderdruk ontstaan. Daardoor wordt het trommelvlies richting het middenoor getrokken. Daarnaast raakt het slijmvlies in het middenoor geïrriteerd waardoor het vocht gaat afscheiden. Het middenoor raakt dan gevuld met vocht in plaats van lucht.
Voorkomen
Zowel kinderen als volwassenen kunnen OME hebben. Bij kinderen (tot ongeveer 6 jaar oud) ligt de buis van Eustachius horizontaler waardoor deze minder goed functioneert. Daarom komt een OME vaker bij kinderen voor. Bovendien komt OME bij kinderen vaak aan beide oren tegelijk voor.
Wat zijn klachten bij een OME?
Doordat het middenoor gevuld is met vocht worden geluidstrillingen gedempt en dus minder goed doorgegeven aan het slakkenhuis (9). Daardoor is het gehoor aan die kant slechter. Behalve een slechter gehoor kunnen een vol gevoel in het oor en soms ook oorpijn voorkomen. Hevige oorpijn kan een teken zijn van een ontstoken slijmvlies van het middenoor, als dat het geval is spreken we van otitis media acuta (OMA).
Oorzaak en diagnose bij OME
De oorzaak van OME is onderdruk in het middenoor ten gevolge van een niet goed werkende buis van Eustachius. Dit leidt tot irritatie van het slijmvlies in het middenoor met als gevolg vocht afscheiding waardoor het middenoor gevuld raakt met vocht in plaats van lucht.
Verschillende onderzoeken kunnen wijzen op OME. Door met een microscoop of een oorkijker in het oor te kijken (otoscopie), kan worden gezien dat er vocht in plaats van lucht in het middenoor zit. Daarnaast kan een tympanometrie worden verricht, dat is een drukmeting van het trommelvlies. Met die meting kan bijvoorbeeld een onderdruk in het middenoor of een met vocht gevuld middenoor worden aangetoond. Door OME kan sprake zijn van een slechter gehoor. Dat kan worden aangetoond met een hoortest (audiometrie). Er is in dat geval sprake van een specifiek soort gehoorverlies namelijk geleidingsverlies ofwel conductief gehoorverlies. Ook onderzoek met de stemvork kan een aanwijzing geven voor dat specifieke gehoorverlies. Tot slot kan vocht in het middenoor zichtbaar zijn op een scan van het hoofd, zoals een MRI-scan of CT-scan. Overigens wordt zo’n scan nooit enkel gemaakt om vocht in het middenoor aan te tonen.
Verwacht beloop in de tijd en de mogelijke behandeling van OME
Vaak gaat OME binnen enkele weken tot maanden vanzelf over. Een tijdelijke beluchting van het middenoor via een snede in het trommelvlies met (in veel gevallen) het plaatsen van een trommelvlies buisje kan in de volgende situaties zinvol zijn:
- Als het langer dan 2-3 maanden blijft bestaan;
- Als er vaak acute middenoorontstekingen (OMA) optreden: tenminste 3 keer per halfjaar of 4 keer per jaar;
- Als er hinderlijk gehoorverlies aanwezig is (ten minste 25 dB HL) en/of langdurige klachten van afwijkend gedrag.
Zie voor meer informatie over trommelvliesbuisjes de volgende patiënten informatie: Trommelvliesbuisjes – Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied (kno.nl)
Er is geen alternatieve behandeling om de functie van de buis van Eustachius te verbeteren en dus de luchtdruk in het middenoor te normaliseren. Verwijden van de buis van Eustachius is niet mogelijk.
Soms is naast OME sprake van klachten van neusverkoudheid. Neusspoelen, neusdruppels en/of neussprays kunnen verlichting geven van klachten van neusverkoudheid maar er is geen bewijs voor effect van deze behandelingen op OME.
Het verwijderen van de neusamandel (adenotomie) bij OME zonder klachten van neusobstructie wordt niet aanbevolen.
Antwoord op enkele veelgestelde vragen
Mag iemand met OME vliegen?
Vliegen met OME is geen probleem.
Mag iemand met OME water in de oren krijgen?
Zwemmen of anderszins water in de oren krijgen met OME is geen probleem.
Leidt OME tot blijvende schade?
De gevolgen van langdurig niet-behandelde OME zijn nog steeds een onderwerp van onderzoek. Deze gevolgen kunnen zijn: leer-, spraak-, school- en gedragsproblemen als gevolg van een tijdelijke slechthorendheid. Voorts kunnen blijvende trommelvlies- en middenoorbeschadigingen optreden.
Slotwoord
Het is niet mogelijk om op deze voorlichtingspagina alle details van otitis media met effusie te beschrijven (zie ook de tekst op de introductiepagina).
Het internet kan de individuele patiënt meestal niet volledig informeren, omdat er veel, soms tegenstrijdige, informatie kan worden gevonden. Wij raden u daarom aan al uw vragen aan uw behandelend arts te stellen, zodat – op uw persoonlijke situatie – gerichte adviezen en antwoorden kunnen volgen.
Het kan zijn, dat u ondanks de uitleg van uw KNO-arts nog vragen heeft of dat u meer informatie wilt. Aarzel dan niet contact op te nemen met uw KNO-arts en om nadere uitleg te vragen. Aan dat verzoek zal graag worden voldaan.
De auteursrechten op de door Medical Visuals vervaardigde illustraties die zijn opgenomen op deze website berusten bij Medical Visuals. Gebruik van deze illustraties door leden van de NVKNO of derden is aan voorwaarden onderhevig. Voor meer informatie kunt u zich wenden tot Medical Visuals (maartje@medicalvisuals.nl).
