Trommelvliesbuisjes
Deze pagina heeft tot doel u informatie te geven over trommelvliesbuisjes. De tekst is bedoeld als ondersteuning van het consult door de arts (KNO-, maar ook huisarts) en dient niet als vervanging van een consult. Bedenk bij het lezen dat uw gezondheidssituatie anders kan zijn dan in de tekst wordt beschreven.
Inleiding
Wanneer er regelmatig sprake is van een oorontsteking of blijven vocht achter het trommelvlies (otitis media met effusie) kan de KNO-arts voorstellen om trommelvliesbuisjes te plaatsen. Alvorens nader in te gaan op het “hoe” en “waarom” is het zinvol in het kort de werking van het menselijk gehoororgaan te bespreken.
Voorkomen
Het plaatsen van trommelvliesbuisjes is – vooral bij kinderen – één van de meest voorkomende chirurgische ingrepen in Nederland. Het plaatsen van trommelvliesbuisjes komt ter sprake wanneer de buis van Eustachius (5) niet goed werkt. Waarom de buis van Eustachius, vooral op jonge leeftijd, vaak niet goed werkt, is niet precies bekend. Bij kinderen tussen de twee en zes jaar komt het veelvuldig voor; de afwijking is bijna altijd dubbelzijdig. Vaak treedt binnen enkele weken tot maanden spontaan genezing op zonder blijvende schade. Hoewel duidelijk minder frequent, kunnen deze klachten ook op volwassen leeftijd voorkomen.
Klachten
Als de buis van Eustachius niet goed werkt, kunnen klachten ontstaan van een vol of drukkend gevoel in het oor en soms van pijn. Hevige pijn kan veroorzaakt worden door een ontsteking van dit vocht (middenoorontsteking). Tevens treedt er gehoorverlies op, omdat de geluidstrillingen door de aanwezige vloeistof gedempt worden.
Oorzaak en diagnose
Indien de buis van Eustachius niet goed werkt, ontstaat onderdruk in het middenoor, waardoor het trommelvlies naar binnen wordt getrokken. Door de onderdruk kan het slijmvlies in het middenoor geïrriteerd raken en vocht afscheiden, waardoor het middenoor gevuld raakt met vocht in plaats van met lucht. Dit wordt OME (otitis media met effusie) genoemd, maar ook wel “lijmoor” of “glue ear”, vanwege de stroperige samenstelling van het vocht.
Mogelijke behandeling met trommelvliesbuisjes
Vaak is er geen behandeling nodig, omdat er spontane genezing kan optreden zonder blijvende schade. Als er teveel ooronstekingen optreden of het vocht achter het trommelvlies niet vanzelf weggaat, kan een tijdelijke beluchting van het middenoor via een trommelvliesbuisje zinvol zijn.
Een trommelvliesbuisje zorgt voor een open verbinding tussen het middenoor en de uitwendige gehoorgang. Via het buisje komt er lucht in het middenoor, daarom wordt de operatie ook wel middenoor beluchting genoemd. Er is geen alternatief om de werking van de buis van Eustachius te verbeteren, verwijden van de buis is niet mogelijk.
Er bestaat een nauw verband tussen bovenste luchtweginfecties, zoals neusverkoudheid en een niet goed functionerende buis van Eustachius. Voordat een trommelvliesbuisje geplaatst wordt, dienen andere oorzaken voor terugkerende bovenste luchtweginfecties, zoals een vergrote neusamandel en/of een ontsteking van de neusholte en neusbijholten uitgesloten of behandeld te worden.
Er zijn verschillende typen trommelvliesbuisjes. Een trommelvliesbuisje is een buisje, meestal gemaakt van kunststof, met de grootte van een “halve luciferkop”. De doorsnede is ongeveer 1,5 mm en de lengte varieert van 3 mm tot 12 mm. Er zijn verschillende typen, die in vorm, afmeting en kleur kunnen variëren. Twee veelgebruikt types zijn hieronder afgebeeld.
Zo zien twee verschillende trommelvliesbuisjes er uit. De grootte is af te leiden uit de meegefotografeerde luciferkop.
Onder algehele verdoving (jonge kinderen) of plaatselijke verdoving (volwassenen) wordt een kleine snede (3mm) gemaakt in het trommelvlies. Dit geschiedt met behulp van microchirurgische technieken. Indien algehele verdoving wordt toegepast, dient de patiënt van tevoren nuchter te zijn. De ingreep is kortdurend en vindt in het algemeen poliklinisch of in dagbehandeling plaats. Nadat zo nodig het vocht uit het middenoor is gezogen, wordt het buisje als een boordenknoopje in het sneetje van het trommelvlies geplaatst; het ene uiteinde steekt in het middenoor, terwijl het andere uiteinde zich in de gehoorgang bevindt (zie afbeelding hieronder).
Verwacht beloop in de tijd
Een trommelvliesbuisje blijft enkele maanden tot soms wel enige jaren ter plaatse. Het buisje wordt na die periode spontaan door het trommelvlies naar de gehoorgang toe uitgestoten, waarna het gaatje in het trommelvlies zich, op een enkele uitzondering na, vanzelf sluit. Soms zorgt het trommelvliesbuisje juist voor oorontstekingen vanwege de open verbinding naar het middenoor. Dit kan meestal met oordruppels behandeld worden.
Bij een groot deel van de kinderen is het plaatsen van een trommelvliesbuisje slechts éénmaal nodig. Soms moet de procedure meermaals herhaald worden, omdat de functie van de buis van Eustachius nog niet hersteld is. Over het algemeen blijkt dat de functie van de buis van Eustachius na het 7e levensjaar verbetert, zodat het opnieuw plaatsen van buisjes dan niet meer nodig is.
Slotwoord
Het is niet mogelijk om op deze voorlichtingspagina alle details van trommelvliesbuisjes te beschrijven (zie ook de tekst op de introductiepagina).
Het internet kan de individuele patiënt meestal niet volledig informeren, omdat er veel, soms tegenstrijdige, informatie kan worden gevonden. Wij raden u daarom aan al uw vragen aan uw behandelend arts te stellen, zodat – op uw persoonlijke situatie – gerichte adviezen en antwoorden kunnen volgen.
Het kan zijn, dat u ondanks de uitleg van uw KNO-arts nog vragen heeft of dat u meer informatie wilt. Aarzel dan niet contact op te nemen met uw KNO-arts en om nadere uitleg te vragen. Aan dat verzoek zal graag worden voldaan.
De auteursrechten op de door Medical Visuals vervaardigde illustraties die zijn opgenomen op deze website berusten bij Medical Visuals. Gebruik van deze illustraties door leden van de NVKNO of derden is aan voorwaarden onderhevig. Voor meer informatie kunt u zich wenden tot Medical Visuals (maartje@medicalvisuals.nl).
